Dział Kultury Technicznej

Gromadzi zabytki z zakresu gospodarstwa wiejskiego, rzemiosła i technik ludowych oraz urządzenia domu mieszkalnego. Są to: dawne narzędzia rolnicze, narzędzia i wyroby rzemieślników ludowych, sprzęty do obróbki surowców, środki transportu, sprzęty domowe i kuchenne.

Zabytki gromadzone w tym dziale obrazują następujące dziedziny kultury ludowej:

• rybołówstwo
• rolnictwo
• transport wiejski
• przetwórstwo ziarna
• przetwórstwo mleka
• obróbkę lnu
• tkactwo
• plecionkarstwo
• wyposażenie domu mieszkalnego
• garncarstwo
• ciesielstwo
• stolarstwo
• bednarstwo
• tokarstwo
• kowalstwo
• szewstwo

IMG_1898
IMG_8744
IMG_9714
Zakład szewski w chałupie z Potrzebowa(3)
14_Chałupa z Kargowej_wnętrze
cropped-zagroda-z-krobielewa-1.jpg

Większość rodzajów zabytków /jak np. narzędzia rolnicze, przyrządy do obróbki lnu, meble/ pochodzi z całego terytorium województwa, inne – związane z występowaniem ośrodków wytwórczości, mają określoną lokalizację.

Taką rejonizację posiadają zabytki wytwórczości rzemieślniczej :

– zabytki tokarstwa pochodzą z ośrodka w okolicach Świebodzina
– zabytki ceramiczne pochodzą z ośrodka zielonogórskiego oraz z pojedynczych warsztatów, takich jak np. w Gościeszowicach.

Chronologia zabytków Działu Kultury Technicznej nie jest jednolita. Datowanie większości zabytków mieści się w ramach czasowych około dwustu lat. Tylko najstarszy obiekt /kufer z 1751 roku/ wykracza poza tę granicę czasową. Większość zabytków pochodzi z I połowy XX wieku, inne, jak np. niektóre narzędzia rolnicze, wyroby rzemieślników ludowych, zwłaszcza garncarzy i tokarzy oraz wyroby plecionkarskie zostały wykonane po 1945 roku.

W zabytkach kultury technicznej można odnaleźć podział ludności zamieszkującej obecnie województwo lubuskie na grupy regionalne – zgodnie z ich pochodzeniem rodzimym. Pewne kategorie zabytków pochodzą tylko i wyłącznie od danej grupy ludnościowej, inne występują u wszystkich mieszkańców wsi bez względu na ich pochodzenie regionalne.

Narzędzia rolnicze są najczęściej pochodzenia miejscowego, przywiezione przez repatriantów są mniej liczne. Należy tu wymienić i te, które przesiedleńcy wykonali po przybyciu na Ziemie Zachodnie na wzór dawnych, pozostawionych w swoich stronach.

Przyrządy do obróbki lnu pochodzą od prawie wszystkich kategorii ludnościowych, są wśród nich: kołowrotki, międlice, cierlice – miejscowe oraz z Polski Centralnej i województw: tarnopolskiego, wileńskiego, bukowińskiego; wrzeciona i przęślice – lwowskie i pochodzenia miejscowego.

Specyfikę wynikającą z odmiennego pochodzenia rodzimego przedstawiają skrzynie wianowe i kufry. Wśród nich są obiekty wielkopolskie, babimojskie, a także przywiezione przez repatriantów z Tarnopolskiego, Lwowskiego, Bukowiny Rumuńskiej i Wileńszczyzny.

Dawne wyroby garncarskie reprezentują wytwórczość łużycką i dolnośląską, współczesne – wileńską, tarnopolską i bukowińską. Te ostatnie stanowią cenną kolekcję nieżyjących już garncarzy działających na terenie województwa lubuskiego w okresie powojennym. Jest to trwały ślad pracy tych rzemieślników, którzy oderwani od swoich warsztatów po przesiedleniu reaktywowali działalność zawodową wiernie kontynuując tradycyjną wytwórczość. Wśród zabytków plecionkarstwa oprócz wyrobów dawnych z korzenia i wyrobów powojennych wykonanych przez miejscowych koszykarzy, dział posiada plecionki z rogożyny i słomy wykonane przez repatriantów z Tarnopolskiego.